การกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างให้พอเหมาะคือก้าวสำคัญก่อนเก็บข้อมูล เล็กไปผลไม่น่าเชื่อถือ ใหญ่ไปก็เปลืองเวลา บทความนี้อธิบายวิธีคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างด้วยสูตรที่นิยมที่สุด 2 สูตร (Taro Yamane และ Krejcie & Morgan) พร้อมเครื่องคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างให้กรอกแล้วรู้ผลทันที
🧮 เครื่องคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่าง
กรอกจำนวนประชากร (N) และเลือกระดับความคลาดเคลื่อน ระบบคำนวณให้ทั้ง 2 สูตรพร้อมกัน
ขนาดกลุ่มตัวอย่างคืออะไร ทำไมต้องคำนวณ
ขนาดกลุ่มตัวอย่าง (Sample Size) คือจำนวนหน่วยที่เราสุ่มมาจากประชากรเพื่อเป็นตัวแทนในการเก็บข้อมูล การคำนวณให้เหมาะสมช่วยให้ผลการวิจัยน่าเชื่อถือและสรุปกลับไปยังประชากรได้ โดยไม่สิ้นเปลืองทรัพยากรเกินจำเป็น ขนาดที่เหมาะสมขึ้นกับจำนวนประชากร ระดับความเชื่อมั่น และความคลาดเคลื่อนที่ยอมรับได้
สูตร Taro Yamane
โดย n = ขนาดกลุ่มตัวอย่าง, N = จำนวนประชากร, e = ระดับความคลาดเคลื่อน (นิยม 0.05) ตัวอย่าง ประชากร 1,000 คน ที่ e=0.05 จะได้ n = 1000/(1+1000×0.0025) = 286 คน ลองเปลี่ยนค่าในเครื่องคำนวณด้านบนได้
สูตร Krejcie & Morgan
โดยใช้ค่าไคสแควร์ χ²=3.841 (ที่ความเชื่อมั่น 95%) และสัดส่วน p=0.5 เพื่อให้ได้กลุ่มตัวอย่างสูงสุด Krejcie & Morgan ยังจัดทำเป็นตารางสำเร็จรูปให้เปิดใช้ได้ทันที ค่าที่ได้มักใกล้เคียงกับ Taro Yamane
| ประชากร (N) | Taro Yamane (e=.05) | Krejcie & Morgan |
|---|---|---|
| 100 | 80 | 80 |
| 500 | 223 | 217 |
| 1,000 | 286 | 278 |
| 5,000 | 371 | 357 |
| 10,000 | 385 | 370 |
เลือกสูตรไหนดี และข้อควรระวัง
- ทั้งสองสูตรใช้ได้ดีเมื่อ “ทราบจำนวนประชากร” เลือกสูตรที่หลักสูตร/ที่ปรึกษายอมรับ
- ถ้าไม่ทราบจำนวนประชากร ใช้สูตร n = Z²pq/e² (95%, p=0.5) ได้ประมาณ 385 คน
- ยิ่ง e เล็ก (0.03, 0.01) กลุ่มตัวอย่างยิ่งใหญ่ขึ้นมาก
- ควรเผื่อแบบสอบถามที่ตอบไม่ครบ โดยแจกมากกว่าขนาดที่คำนวณได้เล็กน้อย
เมื่อได้ขนาดกลุ่มตัวอย่างแล้ว ขั้นต่อไปคือเลือกวิธีสุ่ม อ่านต่อที่ วิธีการสุ่มตัวอย่างในงานวิจัย และตรวจคุณภาพเครื่องมือด้วย ค่า IOC
แหล่งอ้างอิง: Sample size guide จาก Scribbr
ไม่แน่ใจว่าควรใช้สูตรไหน หรือประชากรมีโครงสร้างซับซ้อน?
เราช่วยกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่าง วางแผนการสุ่ม และวิเคราะห์ข้อมูลให้ครบ
คำถามที่พบบ่อยเรื่องขนาดกลุ่มตัวอย่าง
ขนาดกลุ่มตัวอย่างคำนวณยังไง
ถ้าทราบจำนวนประชากร นิยมใช้สูตร Taro Yamane คือ n = N/(1+Ne²) หรือสูตร/ตาราง Krejcie & Morgan โดยกำหนดระดับความคลาดเคลื่อน e มักใช้ 0.05 (ความเชื่อมั่น 95%) ใช้เครื่องคำนวณในหน้านี้ได้ทันที
Taro Yamane กับ Krejcie & Morgan ต่างกันอย่างไร
ทั้งคู่ใช้หาขนาดกลุ่มตัวอย่างจากประชากรที่ทราบจำนวน Taro Yamane เป็นสูตรคำนวณตรงจากค่าความคลาดเคลื่อน ส่วน Krejcie & Morgan อิงสถิติไคสแควร์และสัดส่วน p=0.5 ค่าที่ได้มักใกล้เคียงกันแต่ไม่เท่ากันเป๊ะ
ถ้าไม่ทราบจำนวนประชากรใช้สูตรไหน
ใช้สูตรกรณีไม่ทราบประชากร n = Z²·p·q/e² เมื่อความเชื่อมั่น 95% (Z=1.96), p=q=0.5, e=0.05 จะได้ขนาดกลุ่มตัวอย่างประมาณ 385 คน
ควรใช้ระดับความคลาดเคลื่อนเท่าไร
งานวิจัยทางสังคมศาสตร์นิยมใช้ e=0.05 (ความเชื่อมั่น 95%) หากต้องการความแม่นยำสูงขึ้นใช้ 0.03 หรือ 0.01 แต่กลุ่มตัวอย่างจะใหญ่ขึ้นมาก ควรยึดเกณฑ์ที่หลักสูตรกำหนด
บทความที่เกี่ยวข้อง