เครื่องมือวิจัยมีอะไรบ้าง?
พร้อมวิธีเลือกให้เหมาะกับงานวิจัยของคุณ เลือกเครื่องมือวิจัยผิด งานทั้งเล่มก็พลาด เมื่อเริ่มต้นทำวิจัย หนึ่งในคำถามแรก ๆ ที่นักศึกษาและนักวิจัยต้องตอบให้ได้คือ “จะใช้เครื่องมืออะไรเก็บข้อมูล” เพราะเครื่องมือวิจัยคือสะพานเชื่อมระหว่างวัตถุประสงค์การวิจัยกับข้อมูลที่จะนำมาวิเคราะห์ หากเลือกเครื่องมือไม่เหมาะกับสิ่งที่ต้องการศึกษา ข้อมูลที่ได้ก็จะตอบคำถามวิจัยไม่ได้ ส่งผลให้งานทั้งเล่มขาดความน่าเชื่อถือ การเข้าใจว่าเครื่องมือวิจัยมีกี่ประเภท แต่ละประเภทเหมาะกับงานแบบใด และจะเลือกอย่างไร จึงเป็นพื้นฐานสำคัญที่ผู้ทำวิจัยทุกคนต้องรู้ บทความนี้จะอธิบายภาพรวมของเครื่องมือวิจัยตั้งแต่ความหมาย ประเภทหลักทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ หลักการเลือกใช้ให้เหมาะกับงาน แนวโน้มการใช้แบบสอบถามออนไลน์ ไปจนถึงการตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือก่อนนำไปใช้จริง เพื่อให้ผู้อ่านวางแผนการสร้างและเลือกเครื่องมือได้อย่างมั่นใจ เครื่องมือวิจัยคืออะไร เครื่องมือวิจัย (Research Instrument) หมายถึง สิ่งที่ผู้วิจัยสร้างหรือพัฒนาขึ้นเพื่อใช้เก็บรวบรวมข้อมูลตามตัวแปรที่ต้องการศึกษา ให้ได้ข้อมูลที่ตรงกับวัตถุประสงค์การวิจัยอย่างเป็นระบบ การเริ่มต้นสร้างเครื่องมือวิจัยต้องเริ่มจากการทำความเข้าใจปัญหาการวิจัย วางแผนและกำหนดจุดมุ่งหมายของการวิจัยให้ชัดเจน แล้วจึงกำหนดจุดมุ่งหมายของการวัดและออกแบบเครื่องมือ เพราะวัตถุประสงค์ของการวิจัยจะเป็นตัวกำหนดว่าควรใช้เครื่องมือชนิดใดในการเก็บข้อมูล (ศุภมาส ชุมแก้ว, 2564) กล่าวอีกนัยหนึ่ง เครื่องมือวิจัยที่ดีไม่ได้วัดเพียง “สิ่งที่วัดได้ง่าย” แต่ต้องวัด “สิ่งที่ต้องการวัดจริง” ได้อย่างแม่นยำและสม่ำเสมอ การออกแบบเครื่องมือจึงต้องเชื่อมโยงกับนิยามเชิงปฏิบัติการของตัวแปรและกรอบแนวคิดการวิจัยอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่การตั้งคำถามตามความเคยชิน ประเภทของเครื่องมือวิจัยมีอะไรบ้าง โดยทั่วไปสามารถจำแนกเครื่องมือวิจัยตามลักษณะของระเบียบวิธีวิจัยได้เป็นสองกลุ่มใหญ่ คือ เครื่องมือวิจัยเชิงปริมาณ ซึ่งเน้นเก็บข้อมูลเป็นตัวเลขเพื่อวิเคราะห์ทางสถิติ และเครื่องมือวิจัยเชิงคุณภาพ ซึ่งเน้นเก็บข้อมูลเชิงลึกที่เป็นข้อความหรือพฤติกรรม นอกจากนี้ยังมีเครื่องมือสำหรับตัวแปรจัดกระทำที่ใช้ในงานวิจัยเชิงทดลอง สรุปประเภทและการเลือกใช้ได้ดังตารางที่ 1 (ศุภมาส […]
เครื่องมือวิจัยมีอะไรบ้าง? Read More »
