Mendeley คือโปรแกรมจัดการอ้างอิง (Reference Manager) ที่มีจุดเด่นเรื่องตัวอ่าน PDF ในตัว ให้ขีดเส้นและจดโน้ตบนบทความได้สะดวก เหมาะกับคนที่ต้องอ่านเปเปอร์จำนวนมาก บทความนี้สอนใช้โปรแกรมทีละขั้น ตั้งแต่ติดตั้ง เก็บอ้างอิง อ่านและจดโน้ตบน PDF ไปจนถึงแทรกการอ้างอิงและทำบรรณานุกรมใน Word สลับรูปแบบ APA หรือ Vancouver แบบอัตโนมัติ
Mendeley คืออะไร เหมาะกับใคร?
เป็นโปรแกรมของ Elsevier ใช้งานฟรี มีพื้นที่เก็บออนไลน์ 2 GB และเชื่อมกับฐานข้อมูล Scopus จุดเด่นที่สุดคือตัวอ่าน PDF ในตัว จึงเหมาะกับผู้ที่อ่านบทความวิชาการจำนวนมากและต้องการจดบันทึกบนเปเปอร์โดยตรง หากยังไม่แน่ใจว่าจะเลือกตัวนี้หรือโปรแกรมอื่น ลองอ่าน เปรียบเทียบโปรแกรมจัดการอ้างอิง 3 ตัว หรือดู วิธีใช้ Zotero ทีละขั้น ประกอบเพื่อเลือกให้เหมาะกับงานของคุณ
ติดตั้งโปรแกรมและปลั๊กอิน Cite ใน Word
- สมัครบัญชี Elsevier ฟรี — ใช้บัญชีเดียวสำหรับซิงก์ข้อมูลข้ามเครื่อง
- ดาวน์โหลดแอปเดสก์ท็อปของโปรแกรม — เวอร์ชันเดสก์ท็อปจากเว็บไซต์ทางการ
- ติดตั้งปลั๊กอิน Cite ใน Word — ส่วนเสริมสำหรับแทรกการอ้างอิงขณะเขียน
- ติดตั้ง Web Importer ในเบราว์เซอร์ — เพื่อเก็บอ้างอิงจากหน้าเว็บและฐานข้อมูล
วิธีเก็บรายการอ้างอิงเข้าโปรแกรม
โปรแกรมรับข้อมูลได้หลายทาง เลือกวิธีที่เหมาะกับแหล่งข้อมูลของคุณ
| วิธี | ใช้เมื่อ |
|---|---|
| ลากไฟล์ PDF เข้าแอป | มี PDF อยู่แล้ว โปรแกรมจะดึง metadata ให้อัตโนมัติ (จุดเด่น) |
| Web Importer | เจอบทความบนเว็บหรือฐานข้อมูล คลิกไอคอนบนเบราว์เซอร์เพื่อเก็บ |
| ค้นจาก Catalog | ค้นหาบทความจากฐานข้อมูลภายในแอปแล้วเพิ่มเข้าคลัง |
| ใส่ DOI | มีเลข DOI อยู่แล้ว เพิ่มรายการได้ทันที |
อ่านและจดโน้ตบน PDF (จุดเด่นของ Mendeley)
เมื่อเปิดไฟล์ในแอป คุณสามารถทำงานกับเปเปอร์ได้โดยตรง:
- ไฮไลต์ข้อความหลายสีเพื่อแยกประเด็น
- แปะ sticky note และเขียน annotation บนหน้าเอกสาร
- ซิงก์การอ่านและโน้ตข้ามเครื่อง อ่านต่อจากที่ค้างได้
- ค้นหาข้อความภายในไฟล์ PDF ได้รวดเร็ว
แทรกการอ้างอิงใน Word และทำบรรณานุกรม
- เปิดปลั๊กอิน Cite — จากแท็บ References หรือ Insert ใน Word
- ค้นและเลือก reference — โปรแกรมแทรก in-text citation ให้อัตโนมัติ
- เลือก citation style — เช่น APA 7th หรือ Vancouver
- Insert Bibliography — สร้างรายการบรรณานุกรมท้ายเล่ม เรียงลำดับให้เอง
- เปลี่ยนรูปแบบทั้งเล่ม — เลือก style ใหม่ การอ้างอิงและบรรณานุกรมเปลี่ยนทันที
ควรเข้าใจกฎการอ้างอิงจริงควบคู่ไปด้วย เพื่อตรวจว่าโปรแกรมจัดรูปแบบถูกต้อง อ่าน กฎ APA 7th หรือ Vancouver ประกอบ
การรวมไฟล์ PDF คลังอ้างอิง และโน้ตไว้ในที่เดียว ช่วยให้ค้นหาข้อมูลที่เคยอ่านได้เร็ว ไม่ต้องเปิดหลายโฟลเดอร์ เมื่อถึงขั้นเขียนก็ดึงประเด็นจากโน้ตมาอ้างอิงได้ทันที ลดเวลาทวนเอกสารซ้ำและลดโอกาสอ้างอิงตกหล่นในขั้นตอนสุดท้าย
ข้อควรระวังเมื่อใช้งาน
- ตรวจ metadata ทุกครั้งหลังนำเข้า โดยเฉพาะจาก PDF ที่ข้อมูลมักไม่ครบ
- รูปแบบอ้างอิงของบางสถาบันไทยไม่ตรง style มาตรฐาน อาจต้องปรับหรือแก้ด้วยมือ
- ก่อนส่งเล่ม ตรวจบรรณานุกรมเทียบกฎจริงอีกรอบ
- เปิดการซิงก์กับบัญชี Elsevier เพื่อสำรองข้อมูลและใช้งานข้ามเครื่อง
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Mendeley
- Mendeley ฟรีไหม?
- ใช้งานฟรี มีพื้นที่เก็บออนไลน์ 2 GB หากต้องการพื้นที่มากขึ้นสามารถซื้อเพิ่มได้ โดยต้องสมัครบัญชี Elsevier ก่อนใช้งาน
- อ่านและจดโน้ตบน PDF ได้ไหม?
- ได้ และเป็นจุดเด่นที่สุด มีตัวอ่าน PDF ในตัว ให้ไฮไลต์ แปะ sticky note และเขียน annotation บนเปเปอร์ พร้อมซิงก์ข้ามเครื่อง
- ใช้กับ Word ได้ไหม?
- ได้ ผ่านปลั๊กอิน Cite ที่ติดตั้งใน Word รองรับการแทรกการอ้างอิงและสร้างบรรณานุกรมอัตโนมัติ
- เปลี่ยนรูปแบบอ้างอิงจาก APA เป็น Vancouver ได้ไหม?
- ได้ เพียงเลือก citation style ใหม่ การอ้างอิงในเนื้อหาและบรรณานุกรมทั้งเล่มจะเปลี่ยนรูปแบบอัตโนมัติ
- Mendeley กับ Zotero ควรเลือกตัวไหน?
- ตัวนี้เด่นเรื่องตัวอ่าน PDF และจดโน้ตบนเปเปอร์ ส่วน Zotero เด่นเรื่องฟรีเต็มรูปแบบและเก็บข้อมูลจากเว็บ เลือกตามลักษณะงานได้ ดูเปรียบเทียบละเอียดในบทความ Reference Manager
อ่านเปเปอร์เยอะ จัดการอ้างอิงไม่ทัน?
iamthesis.com เป็นที่ปรึกษาช่วยวางระบบอ้างอิง ตรวจบรรณานุกรมให้ถูก APA/Vancouver และแนะนำการใช้ Mendeley ให้เหมาะกับงานของคุณ ดูคู่มือทำวิทยานิพนธ์ฉบับสมบูรณ์
ดาวน์โหลดและดูคู่มือทางการได้ที่ เว็บไซต์ทางการของโปรแกรม
