เริ่มทำสมมติฐาน (Hypotheses)
สมมติฐาน (hypotheses) คือสะพานที่เชื่อมคำถามวิจัยเข้ากับการเก็บข้อมูลและการวิเคราะห์ผล ผู้เริ่มทำวิจัยจำนวนไม่น้อยตั้งสมมติฐานไปตามความเคยชิน ทั้งที่จริงแล้วการตั้งสมมติฐานที่รัดกุมคือจุดที่ชี้ขาดว่างานจะมีทิศทางชัดหรือไม่ บทความนี้ไล่เรียงตั้งแต่ความหมาย ประเภท ขั้นตอนการตั้ง ไปจนถึงลักษณะของสมมติฐานที่ดี เพื่อให้นำไปปรับใช้กับงานของตนเองได้ทันที สมมติฐานการวิจัยคืออะไร? สมมติฐานการวิจัย คือ ข้อความที่คาดการณ์ล่วงหน้าถึงความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรตั้งแต่สองตัวขึ้นไป ซึ่งผู้วิจัยตั้งขึ้นก่อนลงมือเก็บข้อมูล แล้วรอการพิสูจน์ด้วยหลักฐานเชิงประจักษ์ว่าจะได้รับการสนับสนุนหรือถูกปฏิเสธ พูดให้สั้นที่สุด มันคือคำตอบชั่วคราวของคำถามวิจัยที่ยังรอการทดสอบ ลักษณะสำคัญอยู่ตรงคำว่า คาดการณ์ล่วงหน้า สมมติฐานจึงไม่ใช่ข้อสรุป แต่เป็นข้อเสนอที่ผู้วิจัยยอมให้ข้อมูลเป็นฝ่ายตัดสิน หากข้อมูลไม่สนับสนุน การปฏิเสธสมมติฐานก็เป็นผลการวิจัยที่มีคุณค่าไม่น้อยไปกว่าการยืนยัน ทำไมงานวิจัยจึงต้องมีสมมติฐาน? เหตุผลหลักคือสมมติฐานทำให้งานวิจัยมีจุดโฟกัส มันกำหนดว่าต้องเก็บตัวแปรใด ใช้สถิติแบบไหน และจะตีความผลอย่างไร งานที่ไม่มีสมมติฐานชัดมักเก็บข้อมูลเกินจำเป็นแล้วมาติดตันตอนวิเคราะห์ ผู้วิจัยเห็นว่าการเสียเวลาขัดเกลาสมมติฐานตั้งแต่ต้น คุ้มกว่าการย้อนกลับมาแก้โครงสร้างงานภายหลังมาก แต่ไม่ใช่ว่างานทุกชิ้นจะต้องมีสมมติฐานเสมอไป งานวิจัยเชิงสำรวจหรือเชิงคุณภาพที่มุ่งทำความเข้าใจปรากฏการณ์ใหม่ อาจใช้คำถามวิจัยแทนได้ ประเด็นจึงไม่ได้อยู่ที่ว่าต้องมีหรือไม่ แต่อยู่ที่ธรรมชาติของคำถามเรียกร้องสิ่งใด สมมติฐานมีกี่ประเภท? โดยทั่วไปจำแนกสมมติฐานได้สามแกนหลัก ได้แก่ จำแนกตามรูปแบบการเขียน (การวิจัยกับทางสถิติ) จำแนกตามการระบุทิศทาง (มีทิศทางกับไม่มีทิศทาง) และจำแนกตามลักษณะความสัมพันธ์ (เชิงสัมพันธ์กับเชิงสาเหตุ) ตารางด้านล่างสรุปความต่างและตัวอย่างของแต่ละประเภทไว้ให้เทียบกัน เกณฑ์การจำแนก ประเภท ลักษณะเด่น ตัวอย่าง ตามรูปแบบการเขียน สมมติฐานการวิจัย (research hypothesis) […]
เริ่มทำสมมติฐาน (Hypotheses) Read More »